Eind 2026 moet elke EU-lidstaat een digitale identiteitswallet aanbieden
De eIDAS 2.0-verordening legt het vast: uiterlijk december 2026 biedt elke lidstaat zijn inwoners minstens één gecertificeerde European Digital Identity Wallet aan. Een app op je telefoon waarmee je je identificeert, gegevens deelt en documenten ondertekent, in heel Europa. In dit artikel lees je waar de uitrol staat, wat de wallet verandert voor digitaal ondertekenen, en wat je als organisatie nu wel en niet hoeft te doen.
In eIDAS 2.0: wat verandert er voor digitale handtekeningen in Europa? staat de verordening zelf uitgelegd. Dit artikel gaat over de wallet en de deadlines die nu dichtbij komen.
Wat is de EU Digital Identity Wallet?
De wallet is een app, uitgegeven of erkend door de overheid, met daarin je geverifieerde identiteitsgegevens. Je gebruikt hem om:
- je online en aan de balie te identificeren, met het hoogste betrouwbaarheidsniveau;
- gegevens te delen zonder meer prijs te geven dan nodig, bijvoorbeeld alleen dat je ouder bent dan 18;
- bewijzen te tonen die een organisatie aan je identiteit heeft gekoppeld, zoals een diploma, een rijbewijs of een bevoegdheid namens een bedrijf;
- documenten te ondertekenen met een gekwalificeerde elektronische handtekening.
De tijdlijn, zoals hij nu staat
- December 2026: elke lidstaat moet minstens één gecertificeerde wallet aanbieden. Overheden moeten de wallet vanaf dan accepteren als inlogmiddel.
- 2027: Nederland brengt de NL Wallet uit. De overheid bouwt hem op de bestaande DigiD-infrastructuur; de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur certificeert. De landelijke beschikbaarheid is verschoven van eind 2026 naar 2027, omdat het Adviescollege ICT-toetsing in 2025 oordeelde dat de proeven nog te beperkt waren voor een robuust systeem.
- December 2027: de acceptatieplicht voor de private sector gaat in. Bedrijven die wettelijk of contractueel sterke authenticatie moeten gebruiken, onder meer banken, verzekeraars, energie- en telecombedrijven, vervoerders, zorg en onderwijs, moeten de wallet dan accepteren. Micro- en kleine ondernemingen tot 50 medewerkers zijn uitgezonderd.
- December 2027: burgers kunnen via de wallet gratis een gekwalificeerde handtekening zetten voor privégebruik.
Wat verandert er voor digitaal ondertekenen?
De identificatie wordt sterker en eenvoudiger. Nu verifieer je een ondertekenaar met e-mail, sms, iDIN of eHerkenning. De wallet komt daar als middel bij, op het hoogste betrouwbaarheidsniveau en in heel Europa bruikbaar. Een Duitse of Franse ondertekenaar identificeert zich straks met zijn eigen nationale wallet, zonder dat jij iets anders hoeft in te richten.
De gekwalificeerde handtekening wordt gewoon. Een QES vraagt vandaag een persoonlijk of beroepscertificaat van een erkende vertrouwensdienstverlener, zoals KPN of Cleverbase. Dat blijft bestaan en blijft voor professioneel gebruik de route. Daarnaast krijgt elke burger een QES in zijn wallet. Verwacht dat klanten en medewerkers daar vanaf 2027 om vragen, zeker bij hypotheken, verzekeringen, volmachten en overheidsprocessen.
Bevoegdheden worden controleerbaar. De wallet kan een verklaring bevatten dat iemand tekenbevoegd is namens een organisatie. Daarmee verdwijnt een stap die nu vaak buiten het ondertekenproces om gaat: nagaan of de ondertekenaar dat wel mag.
Wat niet verandert: de drie handtekeningniveaus blijven bestaan, net als de regel dat het niveau moet passen bij het belang van het document. Voor de meeste zakelijke contracten blijft een geavanceerde handtekening (AES) met identiteitsverificatie het werkpaard. Zie Is een elektronische handtekening rechtsgeldig? voor de regels per niveau.
Wat moet je als organisatie nu doen?
Val je onder de acceptatieplicht? Dat is de eerste vraag. Ben je een bank, verzekeraar, zorgaanbieder, onderwijsinstelling, energie- of telecombedrijf of vervoerder met meer dan 50 medewerkers, dan moet je eind 2027 de wallet accepteren als inlogmiddel. Dat vraagt registratie als relying party bij de Nederlandse overheid en een koppeling met de wallet. Het register daarvoor wordt eind 2026 of begin 2027 verwacht.
Val je er niet onder? Dan is er geen verplichting, maar wel een verwachting. Klanten die met de wallet bij hun bank en gemeente inloggen, verwachten dat ook bij jou. Zorg dat je ondertekenplatform de wallet als identificatiemiddel kan toevoegen zodra hij er is, naast de middelen die je nu gebruikt.
Werk je al met een eIDAS-conform platform? Dan hoef je niets om te bouwen. De handtekeningen die je vandaag zet blijven rechtsgeldig, de audit trail blijft bewijs, en de wallet komt er als extra middel bij. ValidSign ondersteunt nu al iDIN, eHerkenning, sms en gekwalificeerde certificaten van KPN en Cleverbase, en voegt de wallet toe zodra de Nederlandse en Europese wallets beschikbaar zijn.
De drie dingen om te onthouden
1. December 2026 is de Europese deadline voor de wallet; Nederland levert de NL Wallet in 2027.
2. December 2027 gaat de acceptatieplicht in voor grote bedrijven in gereguleerde sectoren, en kunnen burgers gratis een QES zetten.
3. Je huidige digitale handtekeningen blijven geldig. De wallet komt erbij, hij vervangt niets.
Wil je weten welk identificatiemiddel past bij jouw documenten? Bekijk identiteitsverificatie bij ValidSign of vraag een demo aan.
